تصمیم نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن

تصمیم نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن (BoJ) مهم‌ترین رویداد برنامه‌ریزی‌شده برای ین است و بر جفت‌ارزهایی مثل دلار به ین، و گاهی بر شاخص‌های سهام و کریپتو، اثر می‌گذارد. این رویداد دو تفاوت مهم با تصمیم‌های فدرال رزرو یا بانک مرکزی اروپا دارد: ساعت اعلامش ثابت نیست و معمولاً صبح زود به وقت تهران می‌رسد، وقتی بسیاری از معامله‌گران ایرانی هنوز پای چارت نیستند. بالای این صفحه نرخ فعلی، تاریخ جلسه‌ی بعدی و تاریخچه‌ی نرخ بهره ژاپن از سال ۲۰۰۰ را می‌بینید؛ این راهنما توضیح می‌دهد این تصمیم چطور گرفته می‌شود و چرا واکنش بازار به آن گاهی شدید است.

بانک مرکزی ژاپن چطور درباره‌ی نرخ بهره تصمیم می‌گیرد؟

سیاست پولی ژاپن را هیئت سیاست‌گذاری بانک (Policy Board) تعیین می‌کند؛ هیئتی نُه‌نفره شامل رئیس بانک، دو معاون و شش عضو دیگر. این هیئت سالی ۸ جلسه‌ی سیاست پولی دارد که هر کدام دو روز طول می‌کشد و تصمیم در روز دوم اعلام می‌شود. هدف تورمی بانک ژاپن ۲ درصد است.

تصمیم با رأی‌گیری گرفته می‌شود و تعداد رأی‌های مخالف همراه بیانیه منتشر می‌شود. همین عدد اغلب نشانه‌ی مهمی است: اگر چند عضو به تغییر نرخ رأی داده باشند، بازار احتمال تغییر در جلسه‌های بعدی را بیشتر می‌بیند. در چهار جلسه از هشت جلسه، گزارش چشم‌انداز (BOJ Outlook Report) هم منتشر می‌شود که پیش‌بینی بانک از رشد و تورم را دارد. خلاصه‌ی نظرهای اعضا حدود یک هفته بعد و صورت‌جلسه‌ی کامل پس از جلسه‌ی بعدی منتشر می‌شود.

تصمیم نرخ بهره ژاپن چه ساعتی به وقت تهران اعلام می‌شود؟

بانک ژاپن ساعت ثابتی برای اعلام تصمیم ندارد؛ بیانیه وقتی منتشر می‌شود که جلسه تمام شود، و این معمولاً حوالی ظهر به وقت توکیو است. نه ژاپن ساعت تابستانی دارد و نه ایران، پس اختلاف ساعت دو کشور در تمام سال پنج ساعت و نیم است و برخلاف خبرهای آمریکا و اروپا، زمان این رویداد بین تابستان و زمستان جابه‌جا نمی‌شود.

• بیانیه‌ی تصمیم: معمولاً بین حدود ۶ تا ۸ صبح به وقت تهران؛ ساعتی که تقویم نشان می‌دهد تقریبی است.
• کنفرانس خبری رئیس بانک: ساعت ۱۵:۳۰ به وقت توکیو، یعنی ۱۰ صبح به وقت تهران.

بیانیه در میانه‌ی سشن توکیو منتشر می‌شود، وقتی نقدینگی کمتر از ساعت‌های لندن و نیویورک است. جدول سشن‌ها را در صفحه‌ی ساعت بازارهای جهانی ببینید.

از نرخ منفی تا عادی‌سازی: چرا بانک ژاپن متفاوت است؟

نمودار بالای صفحه نشان می‌دهد نرخ بهره ژاپن از سال ۲۰۰۰ تقریباً همیشه نزدیک صفر بوده است. بانک ژاپن در سال ۲۰۱۶ نرخ بهره را منفی کرد و هم‌زمان سیاست کنترل منحنی بازده را برای اوراق ده‌ساله‌ی دولت ژاپن به کار گرفت. خروج از نرخ منفی در سال ۲۰۲۴ اتفاق افتاد و پس از آن، هر حرکت بانک به‌عنوان بخشی از روند «عادی‌سازی» سیاست پولی تفسیر می‌شود.

چون تغییرهای نرخ در ژاپن کم‌تعداد و کوچک‌اند، بازار در روز تصمیم بیشتر به این نشانه‌ها نگاه می‌کند:

• لحن بیانیه درباره‌ی تورم و دستمزد، و اینکه بانک شرایط را برای قدم بعدی آماده می‌بیند یا نه؛
• تصمیم‌های مربوط به خرید اوراق دولتی ژاپن؛
• تعداد رأی‌های مخالف؛
• جمله‌های رئیس بانک در کنفرانس خبری، که گاهی حرکت دوم و بزرگ‌تری از خود بیانیه می‌سازد.

اثر تصمیم بانک ژاپن بر ین و بازارهای دیگر

ین و اختلاف نرخ بهره

ارزش ین تا حد زیادی به فاصله‌ی نرخ بهره ژاپن با کشورهای دیگر، به‌ویژه آمریکا، بستگی دارد. برای همین دلار به ین هم به این تصمیم حساس است و هم به تصمیم نرخ بهره فدرال رزرو. لحن سخت‌گیرانه‌تر از انتظار معمولاً ین را تقویت می‌کند و لحن نرم‌تر آن را تضعیف؛ اما این فقط یک تمایل است و بازار گاهی پیش از جلسه همه‌چیز را قیمت‌گذاری کرده است.

کری ترید ین

نرخ بهره‌ی پایین ژاپن باعث شده بسیاری از معامله‌گران با ین قرض بگیرند و در دارایی‌های بازده‌دار سرمایه‌گذاری کنند؛ به این کار کری ترید می‌گویند و تفاوت نرخ بهره در آن، همان چیزی است که در حساب‌های فارکس به شکل سواپ یا رول‌اوور دیده می‌شود. اگر بانک ژاپن غیرمنتظره سخت‌گیر شود، بسته شدن سریع این معامله‌ها می‌تواند ین را تند تقویت کند و هم‌زمان بر شاخص‌هایی مثل نزدک ۱۰۰ و بازار کریپتو فشار بیاورد. جفت‌ارزهای پرنوسانی مثل پوند به ین هم در این روزها حرکت‌های بزرگ‌تری دارند.

مداخله‌ی ارزی با تصمیم نرخ بهره فرق دارد

تصمیم مداخله در بازار ارز برای حمایت از ین با وزارت دارایی ژاپن است و بانک مرکزی فقط آن را اجرا می‌کند. پس حرکت ناگهانی ین در روزهای نزدیک به جلسه لزوماً به تصمیم نرخ بهره مربوط نیست.

نکته‌های عملی برای روز تصمیم بانک ژاپن

1. اگر پوزیشن ین را شب باز نگه می‌دارید، در نظر داشته باشید تصمیم ممکن است پیش از بیدار شدنتان اعلام شود؛ حد ضرر و حجم را از شب قبل تنظیم کنید.
2. در سشن آسیا اسپرد جفت‌ارزهای ین در بسیاری از بروکرها بازتر است و احتمال اجرای سفارش با قیمت بدتر بیشتر است.
3. ساعت ۱۰ صبح به وقت تهران را هم در نظر داشته باشید؛ کنفرانس خبری می‌تواند جهت روز را عوض کند.
4. حجم را با ماشین حساب معامله‌گر حساب کنید و نرخ ژاپن را با بقیه‌ی بانک‌ها در صفحه‌ی نرخ بهره بانک‌های مرکزی مقایسه کنید.

این صفحه برای اطلاع‌رسانی است و توصیه‌ی خرید یا فروش نیست.