بهترین صرافی برای استیکینگ

بهترین صرافی برای استیکینگ صرافی‌ای نیست که بزرگ‌ترین درصد سود را روی صفحه نشان می‌دهد؛ صرافی‌ای است که شرایط استیکینگش را شفاف بگوید، دارایی شما را امن نگه دارد و هر وقت خواستید، طبق همان شرایط پولتان را برگرداند. فهرست بالای این صفحه صرافی‌هایی را نشان می‌دهد که امکان استیکینگ برایشان در داده‌های تیگل ثبت شده و به ترتیب امتیاز تیگل مرتب شده‌اند. در این راهنما می‌گوییم استیکینگ در صرافی با استیکینگ روی شبکه چه فرقی دارد، نرخ سود نمایش‌داده‌شده از کجا می‌آید، دوره‌ی قفل و آزادسازی یعنی چه و پیش از انتخاب صرافی مناسب استیکینگ چه چیزهایی را باید بررسی کنید.

استیکینگ در صرافی یا روی شبکه؛ تفاوت در چیست؟

استیکینگ در شبکه‌هایی معنا دارد که با سازوکار اثبات سهام (Proof of Stake) کار می‌کنند: دارندگان توکن، دارایی خود را برای تأیید تراکنش‌ها در اختیار شبکه می‌گذارند و در عوض پاداش می‌گیرند. اگر با خود مفهوم آشنا نیستید، اول مقاله‌ی استیکینگ در صرافی چیست را بخوانید؛ اینجا تمرکز روی انتخاب صرافی است.

در استیکینگ روی شبکه، توکن در کیف پول خودتان می‌ماند و آن را به یک اعتبارسنج (Validator) واگذار می‌کنید؛ کنترل کلیدها با شماست، اما مسئولیت انتخاب اعتبارسنج و کار فنی هم با شماست. در استیکینگ صرافی، دارایی به حساب صرافی منتقل می‌شود و صرافی به نمایندگی از شما آن را استیک می‌کند یا در محصول دیگری به کار می‌گیرد. کار ساده‌تر است، اما کلیدها دست صرافی است. این همان فرق صرافی متمرکز و غیرمتمرکز است: راحتی در برابر کنترل.

دقت کنید که هر محصولی با نام «سود» یا «Earn» استیکینگ واقعی نیست. بعضی از این محصولات دارایی شما را وام می‌دهند یا در طرح‌های دیگر به کار می‌برند و ریسک متفاوتی دارند. شرح محصول را بخوانید تا بدانید سود دقیقاً از کجا می‌آید.

استیکینگ منعطف و قفل‌شده و نرخ سود نمایش‌داده‌شده

منعطف یا قفل‌شده

در استیکینگ منعطف معمولاً هر زمان بخواهید می‌توانید دارایی را بیرون بکشید و نرخ سود پایین‌تر است. در استیکینگ قفل‌شده برای مدت مشخصی دارایی را کنار می‌گذارید و نرخ بیشتری وعده داده می‌شود، اما در این مدت نمی‌توانید آن را بفروشید؛ حتی اگر قیمت توکن به‌شدت سقوط کند. خروج زودهنگام در بعضی صرافی‌ها با از دست رفتن سود ممکن است و در بعضی اصلاً ممکن نیست.

نرخ از کجا می‌آید و چرا عوض می‌شود؟

عددی که با عنوان APR یا APY می‌بینید معمولاً برآورد سالانه است، نه سود تضمین‌شده. این نرخ به پاداش خود شبکه، میزان کل دارایی استیک‌شده در آن شبکه، کارمزد اعتبارسنج و سهمی که صرافی برای خودش برمی‌دارد بستگی دارد و با تغییر هر کدام بالا و پایین می‌رود. APY سود مرکب را هم حساب می‌کند و برای همین معمولاً از APR بزرگ‌تر به نظر می‌رسد. مهم‌تر از همه، پاداش معمولاً به همان توکن پرداخت می‌شود؛ اگر قیمت توکن افت کند، ممکن است با وجود سود استیکینگ، ارزش دلاری دارایی‌تان کمتر شود.

ریسک‌های استیکینگ: دوره‌ی آزادسازی، نگهداری و اسلشینگ

• دوره‌ی آزادسازی (Unbonding): در بسیاری از شبکه‌ها پس از درخواست خروج، دارایی چند روز یا چند هفته در حالت انتظار می‌ماند؛ در این مدت معمولاً پاداشی نمی‌گیرید و نمی‌توانید بفروشید. صرافی هم ممکن است زمان پردازش خودش را به آن اضافه کند.
• ریسک نگهداری: وقتی دارایی در صرافی است، هک، ورشکستگی یا مسدود شدن حساب مستقیماً به آن آسیب می‌زند. برای کاربر ایرانی، محدودیت‌های کشوری در شرایط استفاده‌ی بعضی صرافی‌های خارجی هم می‌تواند به بسته شدن حساب منجر شود؛ این بند را پیش از واریز بخوانید.
• اسلشینگ (Slashing): بعضی شبکه‌ها اعتبارسنجی را که قوانین را نقض کند یا مدت طولانی از دسترس خارج شود، با کسر بخشی از دارایی استیک‌شده جریمه می‌کنند. اینکه صرافی این ضرر را جبران می‌کند یا به کاربر منتقل می‌کند، در شرایط هر صرافی فرق دارد.
• ریسک قرارداد هوشمند: در استیکینگ غیرمتمرکز و استیکینگ نقدشونده، باگ یا هک قرارداد می‌تواند به از دست رفتن دارایی منجر شود.

چک‌لیست انتخاب صرافی مناسب استیکینگ

1. توکنی که دارید یا می‌خواهید استیک کنید، در فهرست استیکینگ صرافی هست؟
2. محصول، استیکینگ واقعی است یا وام‌دهی و طرح‌های دیگر؟
3. نرخ ثابت است یا شناور، و صرافی چه سهمی از پاداش برمی‌دارد؟
4. مدت قفل، دوره‌ی آزادسازی و شرایط خروج زودهنگام چیست؟
5. در صورت اسلشینگ یا هک، صرافی چه تعهدی دارد؟

فهرست بالا را چطور بخوانید و چه اشتباه‌هایی نکنید؟

ویژگی استیکینگ از داده‌های ثبت‌شده‌ی تیگل می‌آید و ترتیب فهرست، امتیاز تیگل است؛ یعنی جایگاه بالاتر به معنای نرخ سود بیشتر نیست. روی هر صرافی بزنید و در صفحه‌ی آن مجوزها، شاخص ریسک و نظر کاربران را ببینید، سپس چند گزینه را در مقایسه صرافی‌ها کنار هم بگذارید. فهرست کامل را با فیلترهای بیشتر در صفحه‌ی صرافی‌های ارز دیجیتال می‌بینید و پیش از واریز، صفحه‌ی هشدارهای ریسک را هم چک کنید. اگر قصد معامله‌ی اعتباری هم دارید، فهرست بهترین صرافی برای معاملات مارجین را ببینید.

• دنبال بالاترین درصد رفتن: نرخ‌های غیرعادی بالا اغلب نشانه‌ی ریسک بالا یا توکن کم‌اعتبار است.
• قفل کردن پولی که شاید لازم شود: فقط بخشی را قفل کنید که در مدت قفل به آن نیاز ندارید.
• فراموش کردن ریسک قیمت: سود استیکینگ، افت قیمت توکن را جبران نمی‌کند.

این صفحه توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست؛ شرایط استیکینگ هر صرافی ممکن است عوض شود، پس پیش از واریز آن را در سایت خود صرافی دوباره بررسی کنید.