سرمایه‌گذاری با معامله‌گری یا ترید چه تفاوتی دارد؟

اگر تازه وارد دنیای بازارهای مالی شده باشید، ممکن است با دو اصطلاح سرمایه‌گذاری و معامله‌گری (ترید) برخودر کرده باشید. این دو مفهوم گاهی به‌جای یکدیگر به‌کار می‌روند، اما در عمل 2 رویکرد کاملا متفاوت برای حضور در بازارهای مالی هستند. تفاوت اصلی آن‌ها در مالکیت دارایی توسط شخص، میزان ریسک، افق زمانی آن و همچنین نحوه کسب سود نهفته است. در این مقاله بررسی می‌کنیم که معامله‌گری و سرمایه‌گذاری هرکدام دقیقا چه هستند، با یکدیگر چه تفاوتی دارند و کدام‌یک ممکن است برای اهداف مالی شما مناسب‌تر باشد.

 

تفاوت اصلی سرمایه‌گذاری و معامله‌گری در یک نگاه

پیش از ورود به جزئیات تفاوت میان این دو اصطلاح، بهتر است با تفاوت‌های کلیدی آن‌ها به‌صورت خلاصه آشنا شویم. در ادامه تفاوت اصلی دو مفهوم سرمایه‌گذاری و ترید آورده خواهد شد:

 

 

معامله‌گری (ترید) چیست؟

معامله‌گری یا همان ترید یعنی پیش‌بینی حرکت قیمت یک دارایی و کسب سود از طریق آن؛ بدون آنکه مالکیت واقعی آن دارایی را به‌دست آورید. یکی از رایج‌ترین ابزارها برای این نوع معامله، قراردادهای CFD (قرارداد مابه‌التفاوت) هستند که به شما این اجازه را می‌دهند تا بدون مالکیت واقعی دارایی، از نوسانات قیمتی آن دارایی بهره‌مند شوید.

از آنجا که در ترید مالکیتی در کار نیست، می‌توانید هم روی افزایش قیمت دارایی و هم روی کاهش قیمت موضع بگیرید. چنانچه پیش‌بینی شما درست باشد، سود می‌کنید؛ در غیر این صورت، دچار زیان خواهید شد. یکی از ویژگی‌های مهم ترید، استفاده از اهرم (لوریج) است. اهرم به شما امکان می‌دهد تا با پرداخت تنها بخشی از ارزش کل معامله، موقعیتی بزرگ‌تر باز کنید. در واقع، شما مازاد سرمایه اولیه خود را از بروکر قرض می‌گیرید. این ویژگی به سرمایه شما قدرت بیشتری می‌دهد، ولی سود و زیان احتمالی را نیز به همان نسبت بزرگ‌تر می‌کند. از همین رو، تریدرها باتجربه معمولا از ابزارهایی مانند حد ضرر (استاپ‌لاس) برای مدیریت ریسک استفاده می‌کنند.

 

در چه بازارهایی می‌توان معامله (ترید) کرد؟

دامنه بازارهایی که از طریق ترید در دسترس هستند بسیار گسترده است و معمولا شامل موارد زیر می‌شود:

• فارکس (بازار ارزهای خارجی)
• شاخص‌های سهام
• سهام شرکت‌ها
• صندوق‌های قابل معامله (ETF)
• کالاها مانند طلا، نفت و فلزات
• اوراق قرضه و نرخ بهره

 

سرمایه‌گذاری چیست؟

سرمایه‌گذاری به معنای خرید واقعی و حقیقی یک دارایی مالی و مالکیت کامل آن با هدف کسب سود در طول زمان است؛ برای مثال، خرید سهام یک شرکت با این امید که در بلندمدت ارزش آن افزایش یابد. برخلاف ترید، در سرمایه‌گذاری باید کل ارزش دارایی را از همان ابتدا پرداخت کنید و این مبلغ اولیه، سقف ریسک شما نیز محسوب می‌شود؛ به عبارتی، در بدترین سناریو، بیشترین چیزی که ممکن است از دست بدهید همان سرمایه اولیه است، نه بیشتر.

از آنجا که در سرمایه‌گذاری امکان اتخاذ موضع نزولی وجود ندارد، بنابراین تنها راه کسب سود از روش سرمایه‌گذاری، افزایش ارزش دارایی در طول زمان است. علاوه‌بر افزایش قیمت، در مورد سهام شرکت‌ها، سود سهام نیز می‌تواند منبع دیگری از بازدهی باشد؛ هرچند که پرداخت سود سهام الزامی نیست و برخی شرکت‌ها ترجیح می‌دهند سود خود را صرف توسعه کسب‌وکار خود کنند.

 

جدول مقایسه‌ای معامله‌گری و سرمایه‌گذاری

برای درک بهتر تفاوت‌های دو روش سرمایه‌گذاری و معامله‌گری، جدول زیر را آماده ساخته‌ایم تا درک بهتری از این دو روش داشته باشید:

 

مفاهیم پایه‌ای که در معامله‌گری باید بدانید

در دنیای ترید، اصطلاحاتی وجود دارد که بهتر از پیش از ورود به این حوزه، با آن‌ها آشنا باشید. این اصطلاحات را با توضیحی مختصر، در ادامه آورده‌ایم:

 

پوزیشن خرید (Long) و پوزیشن فروش (Short)

پوزیشن خرید (لانگ) یعنی خرید یک دارایی با این پیش‌بینی که قیمت آن افزایش یابد و پوزیشن فروش (شورت) یعنی فروش یک دارایی، بدون مالکیت آن، با این باور که قیمت آن کاهش پیدا می‌کند. در حالت شورت باید توجه داشت که چون سقف مشخصی برای افزایش قیمت یک دارایی وجود ندارد، زیان احتمالی می‌تواند نامحدود است؛ به همین دلیل مدیریت ریسک در این نوع معاملات اهمیت دوچندانی دارد.

 

اهرم چیست؟

همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، اهرم به شما اجازه می‌دهد با سرمایه‌ای کوچک، موقعیتی به‌مراتب بزرگ‌تر باز کنید. سود و زیان بر اساس ارزش کامل موقعیت محاسبه می‌شود، نه فقط مبلغی که به‌عنوان سرمایه (مارجین) پرداخت کرده‌اید؛ به همین دلیل اهرم می‌تواند شمشیر دولبه باشد و بسته به ترید شما، به سود یا ضرر منتهی شود.

 

مارجین چیست؟

مارجین همان مبلغ اولیه‌ای است که برای بازکردن یک معامله اهرمی نیاز دارید. این مبلغ تنها بخش کوچکی از ارزش کل موقعیت است و مابقی آن عملا از بروکر قرض گرفته خواهد شد.

 

مفاهیم پایه‌ای که در سرمایه‌گذاری باید بدانید

اگر قصد سرمایه‌گذاری دارید، بهتر است با اصطلاحات آن آشنا شوید. این اصطلاحات را در ادامه با توضیحی که در ادامه خواهیم آورد، اشاره می‌کنیم:

 

بورس اوراق بهادار چیست؟

بورس بازاری متمرکز است که در آن دارایی‌هایی مانند سهام صنایع و کارخانجات خرید و فروش می‌شوند؛ درست مانند بازاری که برای خرید و فروش کالاهای فیزیکی وجود دارد، اما در اینجا موضوع دارایی‌های مالی است.

 

سود سهام چیست؟

سود سهام مبلغی است که شرکت از محل سود خود به سهام‌داران پرداخت می‌کند. برخی شرکت‌ها به طور کلی سهام سود را میان سهام‌داران تقسیم می‌کنند؛ در حالی‌که برخی شرکت‌ها، به‌ویژه شرکت‌های در حال رشد، ترجیح می‌دهند سود را صرف توسعه کنند و سود سهامی را توزیع نکنند.

 

چه عواملی قیمت سهام را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند؟

قیمت سهام هم تحت‌تأثیر عوامل درونی شرکت (عملکرد مالی، مدیریت و گزارش‌های سودآوری) و هم عوامل بیرونی مانند شرایط کلان اقتصادی، تحولات سیاسی و ژئوپلیتیک و نرخ بهره قرار می‌گیرد.

 

کدام روش برای شما مناسب‌تر است؟

انتخاب میان معامله‌گری (ترید) و سرمایه‌گذاری به عواملی مانند میزان تحمل ریسک، افق زمانی، دانش بازار و میزان سرمایه در دسترس شما بستگی دارد. چنانچه به‌دنبال فرصت‌های کوتاه‌مدت و کسب سود از نوسانات دوطرفه بازار هستید و همچنین آماده مدیریت فعال ریسک خود هستید، ترید اهرمی می‌تواند گزینه‌ای جذاب برای شما باشد. در مقابل، اگر رویکردی صبورانه دارید و به‌دنبال رشد سرمایه در بلندمدت با ریسک محدود به سرمایه اولیه هستید، سرمایه‌گذاری مسیر مناسب‌تری خواهد بود. معاملات اهرمی، به‌ویژه از طریق ابزارهایی مانند CFD، ریسک بالایی دارند و ممکن است به از دست رفتن سریع سرمایه منجر شوند. بنابراین، پیش از ورود به این نوع معاملات، باید نحوه عملکرد آن‌ها را به‌خوبی درک کنید.

 

سوالات متداول

 

آیا معامله‌گری از سرمایه‌گذاری پرریسک‌تر است؟

پاسخ قطعی نمی‌توان داد. اما به‌طور کلی، معامله‌گری اهرمی به دلیل ماهیتی که به آن اشاره شد، می‌تواند ریسک بیشتری نسبت به سرمایه‌گذاری داشته باشد، زیرا سود و زیان بر اساس ارزش کامل موقعیت محاسبه می‌شود، نه فقط مبلغ اولیه واریزی. با این حال، سرمایه‌گذاری نیز بدون ریسک نیست و ارزش دارایی‌ها می‌تواند نوسان کند.

 

آیا می‌توان هم‌زمان معامله‌گر و سرمایه‌گذار بود؟

بله. بسیاری از فعالان بازار هر دو رویکرد را به‌طور هم‌زمان به‌کار می‌گیرند؛ برای نمونه، بخشی از سرمایه را برای سرمایه‌گذاری بلندمدت کنار می‌گذارند و با بخش دیگری در بازه‌های کوتاه‌مدت معامله می‌کنند.

 

برای شروع ترید چه چیزی لازم است؟

معمولاً باید ابتدا با مفاهیم پایه مانند اهرم، مارجین، پوزیشن خرید و فروش آشنا شوید، یک حساب معاملاتی آزمایشی (دمو) نزد یک بروکر معتبر باز کنید و پیش از ورود با سرمایه‌ی واقعی، در آن تمرین کنید تا با نحوه عملکرد پلتفرم و مدیریت ریسک آشنا شوید.

 

آیا سرمایه‌گذاری فقط محدود به خرید سهام است؟

خیر. سرمایه‌گذاری می‌تواند شامل دارایی‌های متنوعی مانند سهام، اوراق قرضه، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک، صندوق‌های قابل معامله (ETF) و حتی املاک باشد؛ سهام تنها یکی از رایج‌ترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری است.