سشن معاملاتی (Trading Session) در بازار فارکس و کریپتو

فارکس و کریپتو به‌عنوان بازارهای مالی مهم جهان و با حجم نقدینگی بسیار بالا، برخلاف بازارهای سنتی بورس، در یک مکان واحد مستقر و متمرکز نیستند. این بازارها هریک به تناسبی، در مناطق زمانی مختلف، ایفای نقش می‌کنند و فعالیت بازار هر منطقه جغرافیایی، به‌تبع ساعات کاری نهادها و همچنین معامله‌گران آن منطقه، تفاوت پیدا می‌کند. به هر یک از این بازه‌های فعالیت جغرافیایی، یک «سشن معاملاتی» گفته می‌شود. اهمیت این سشن‌ها زمانی برجسته‌تر می‌شود که یک تریدر درک کند حجم معاملات، نوسانات و رفتار قیمت، در هر سشن تابع قوانین و روان‌شناسی خاص آن منطقه جغرافیایی است. به‌علاوه، تاثیرگذاری هر سشن به تناسب اهمیت آن و هم‌پوشانی سشن‌ها با یکدیگر بر بازار نیز اهمیت این موضوع را دوچندان می‌کند.

در حالی که بازار فارکس یک چرخه 5 روزه با ساعات مشخص را دنبال می‌کند، بازار معاملات ارزهای دیجیتال، از طریق صرافی‌ها به صورت 24 ساعته در 7 روز هفته فعال است. با این حال، نوسانات بازار کریپتو نیز به شدت تحت‌تاثیر ساعات کاری مراکز مالی بزرگ جهان و سشن‌ها قرار دارد. در این مقاله، به دنبال درک کاملی از مفهوم سشن معاملاتی (Trading Session) در بازار فارکس و کریپتو هستیم.

سشن معاملاتی (Trading Session) یعنی چه و چرا مهم است؟

در یک توضیح ساده، اصطلاح سشن معاملاتی (Trading Session) به معنای بازه زمانی مشخصی است در طول شبانه‌روز که در آن مراکز مهم مالی، بانک‌ها و موسسات بزرگ سرمایه‌گذاری در یک منطقه جغرافیایی مشخص فعال یا در اصطلاح عامیانه «باز» هستند. پرواضح است که فعالیت‌های کاری، با توجه به طلوع و غروب خورشید و آغاز روز کاری طبق مقررات رسمی هر کشور، پیگیری می‌شوند.

پهنه گسترده زمین باعث می‌شود تا بازاری مانند فارکس، همواره حداقل در یک منطقه جغرافیایی فعال باشد. به عبارتی، زمانی که خورشید در شرق طلوع می‌کند، بازارهای اقیانوسیه و آسیا آغاز به کار می‌کنند و با حرکت خورشید به سمت غرب، نوبت به بازارهای اروپا و سپس آمریکای شمالی می‌رسد. بنابراین می‌توان گفت که هرچند بازار فارکس در یک ساعت مشخص فعال است، اما در 5 روز هفته فعالیت خود، تقریبا به صورت شبانه‌روزی فعال است. این توالی باعث می‌شود که بازار فارکس به صورت پیوسته باز بماند، زیرا همواره حداقل یک مرکز مالی در جهان در حال فعالیت است.

 

اهمیت سشن معاملاتی برای ما از این جهت است که نقدینگی بازار (سهولت در خرید و فروش دارایی) با توجه به آغاز فعالیت هر سشن و به تبع آن معامله‌گران، در طول شبانه‌روز تغییر می‌کند. نقدینگی در هریک از این سشن‌ها (لندن، نیویورک، توکیو و سیدنی) و رفتار تریدرها در آن، از دیگری متفاوت است. مثلا در ساعات فعالیت سشن لندن، نقدینگی بالاست و در پایان سشن نیویورک و آغاز سشن سیدنی، نقدینگی پایین است که این امر مستقیما بر نوسانات قیمتی و رفتار تریدرها تاثیرگذار است. به‌عبارتی، هر سشن دارای یک شخصیت یا آرکی‌تایپ است؛ مثلا سشن آسیا معمولاً با حرکت‌های رنج و آرام شناخته می‌شود، در حالی که سشن لندن و نیویورک زمان بروز روندهای قدرتمند و جابجایی‌های بزرگ قیمتی هستند.
 

سشن‌های معاملاتی در بازار کریپتو

نباید تصور کنیم که چون ترید در بازار ارزهای دیجیتال شبانه‌روزی و بدون تعطیلی است، پس زمان معامله در آن اهمیتی ندارد. واقعیت این است که بخش بزرگی از نقدینگی بازار ارزهای دیجیتال توسط موسسات مالی بزرگی که در ساعات اداری رسمی منطقه جغرافیایی خود فعالیت می‌کنند، تامین می‌شود. داده‌ها نشان می‌دهند که بیشترین نوسانات بیت‌کوین با فعالیت سشن نیویورک و لندن اتفاق می‌افتد. در واقع، بازار کریپتوکارنسی از چرخه نقدینگی جهانی پیروی می‌کند و معامله در ساعاتی که بازارهای جهانی فارکس فعال هستند، شانس موفقیت استراتژی‌های مبتنی بر روند را افزایش می‌دهد.

سشن‌های اصلی فارکس و ساعت باز شدن آن‌ها به وقت ایران

بازار فارکس به 4 سشن معاملاتی اصلی تقسیم می‌شود که این تقسیم‌بندی بر اساس زمان فعالیت مراکز مالی بزرگ جهان است. سشن‌های اصلی فارکس عبارتند از:

• سشن سیدنی
• سشن توکیو (آسیا)
• سشن لندن (اروپا)
• سشن نیویورک (آمریکا)

 

البته سشن‌های دیگری مانند نیوزلند، فرانکفورت، ریاض، دبی و … وجود دارد ولی اهمیت آن‌ها به اندازه سشن‌های اصلی نیست. دانستن ساعت دقیق 4 سشن ذکرشده به وقت ایران برای تریدرهای ایرانی بسیار حیاتی است، زیرا ایران از نظر زمانی در موقعیتی قرار دارد که برخی از سشن‌های اصلی و هم‌پوشانی آن‌ها، با ساعات روز و عصر در ایران مطابقت دارد. در ادامه، سشن‌های معاملاتی چهارگانه را به ترتیب بررسی می‌کنیم.

 

سشن سیدنی – آغاز چرخه معاملات جهانی

با توجه به طلوع آفتاب از شرق، سشن سیدنی اولین سشن معاملاتی در بازار فارکس و کریپتو است که پس از تعطیلات شنبه و یکشنبه، بازار فارکس را در روز دوشنبه بازگشایی می‌کند. این سشن از ساعت حدود 12 بامداد به وقت ایران (20:30 به وقت GMT) آغاز به کار می‌کند و تا ساعت 8:30 صبح به وقت ایران فعال است. سشن سیدنی به عنوان آرام‌ترین سشن فارکس شناخته می‌شود و حجم معاملات آن کمتر از سایر سشن‌هاست.

طبیعتا در سشن سیدنی، جفت‌ارزهایی که یک طرف آن‌ها دلار استرالیا (AUD) یا نیوزیلند (NZD) است، بیشتر معامله می‌شوند. برای اکثر معامله‌گران، این سشن به دلیل نقدینگی پایین و نوسانات کم در مقایسه با سشن‌های دیگر، به تنهایی برای ترید مناسب نیست. اما همین آرامی فعالیت‌ها، زمان مناسبی برای بررسی روندها و معاملات پیشین و همچنین تنظیم معاملات جدید فراهم می‌آورد.

 

سشن توکیو – مرکز فعالیت آسیا

سشن توکیو تقریبا پس از گذشت نیمی از فعالیت سشن سیدنی فعال می‌شود. بیشترین حجم تریدها در آسیا به توکیو اختصاص دارد، از همین رو به آن سشن آسیا نیز گفته می‌شود. این سشن از حدود ساعت 03:30 بامداد به وقت ایران (ساعت  00:00 بامداد به وقت GMT) شروع می‌شود و تا حدود ساعت 12:30 ظهر به وقت ایران ادامه فعالیت دارد.

در این سشن، جفت‌ارزهای مرتبط با ین ژاپن (JPY) به دلیل حجم بالای معاملات، نوسانات قابل توجهی را تجربه می‌کنند. انتشار اخبار اقتصادی ژاپن، چین و استرالیا (به دلیل هم‌پوشانی سشن سیدنی و توکیو) در این سشن، از عوامل محرک قیمتی هستند.

 

سشن لندن – قلب نقدینگی جهانی

لندن به عنوان بزرگ‌ترین شبکه مالی جهان و مهم‌ترین مرکز معاملاتی فارکس در جهان شناخته می‌شود؛ بنابراین طبیعی است که با آغاز این سشن، شاهد فعالیت جدی بازار معاملات جفت‌ارزها باشیم. سشن لندن از ساعت حدود 11:30 صبح به وقت ایران (08:00 به وقت GMT) آغاز می‌شود و تا ساعت 20:30 به وقت ایران ادامه دارد. این سشن با بازشدن بازارهای اروپایی همراه است و نقدینگی عظیمی از سوی بانک‌های بزرگ بریتانیا و اتحادیه اروپا به بازار تزریق می‌شود.

در این سشن، نوسانات به شدت افزایش می‌یابد و جفت‌ارزهای اصلی بازار فارکس از جمله EUR/USD، GBP/USD و USD/CHF نوسانات قابل توجهی در این سشن دارند. بسیاری از معامله‌گران بر این باورند که روند واقعی روزانه بازار معمولاً در سشن لندن شکل می‌گیرد.

 

سشن نیویورک – سشن نوسان بالا و حجم زیاد

سشن نیویورک در کنار سشن لندن، مرکز مهمی از نهادهای مالی و بازارهای معاملاتی است. این سشن از ساعت حدود 16:30 عصر به وقت ایران (ساعت 13:00 به وقت GMT) آغاز می‌شود و تا ساعت 01:30 بامداد به وقت ایران فعال است. دلار آمریکا به عنوان ارز مهم جهانی که در بسیاری از معاملات فارکس حضور دارد، پس از بازشدن سشن نیویورک با واکنش قیمتی روبرو می‌شود.

آغاز فعالیت بازارهای مهم بورس آمریکا، انتشار اخبار مهم و بنیادین اقتصادی (مانند گزارش اشتغال و تصمیمات فدرال رزرو)، به همراه معامله شاخص‌های بورسی مطرح دنیا نظیر داوجونز، نزدک و اس‌اند‌پی 500 را در این سشن شاهد هستیم. اصولا سشن نیویورک برای تریدرهای نوسان‌گیر و فعال، بسیار پرهیجان و جذاب است.

 

جدول کامل ساعت سشن‌های فارکس به وقت ایران و GMT

برای برنامه‌ریزی دقیق معاملاتی، جدول زیر ساعات استاندارد فعالیت بازارهای اصلی را نمایش می‌دهد. توجه داشته باشید که ساعت رسمی ایران، 3ساعت و 30 دقیقه از گرین‌ویچ (GMT) جلوتر است. لازم به ذکر است که به دلیل تغییرات ساعت تابستانی و زمستانی در اروپا و آمریکا، ممکن است این ساعات در نیمی از سال، یک ساعت به عقب یا جلو جابه‌جا شوند.

 

سشن	ساعت آغاز فعالیت (ایران)	ساعت پایان فعالیت (ایران)	ساعت آغاز فعالیت (GMT)	ساعت پایان فعالیت (GMT)
سیدنی	00:00	08:30	20:30	05:00
توکیو (Tokyo)	03:30	12:30	00:00	09:00
لندن (London)	11:30	20:30	08:00	17:00
نیویورک (New York)	16:30	01:30	13:00	22:00

 

همپوشانی‌ (Overlap) سشن‌ها؛ بهترین زمان برای ترید

همپوشانی سشن‌ها زمانی رخ می‌دهد که 2 سشن معاملاتی بزرگ همزمان فعال باشند. در میان همپوشانی سشن‌ها، همپوشانی لندن و نیویورک (به عنوان دو سشن مهم دنیا) از بیشترین اهمیت و تاثیرگذاری برخوردار است. در ادامه به همپوشانی سشن‌ها اشاره می‌کنیم.

 

1. همپوشانی لندن و نیویورک

از ساعت 16:30 تا 20:30 به وقت ایران، مراکز مالی اروپا و آمریکا هر دو فعال هستند. این زمان برای تریدرهایی که به دنبال نقدینگی بالا، اسپرد کم و حرکات جهت‌دار قوی هستند، بهترین انتخاب است. اکثر اخبار اقتصادی مهم در ابتدای این همپوشانی نشر می‌شوند.

 

2. همپوشانی توکیو و لندن

از ساعت 11:30 تا 12:30 به وقت ایران، بازار آسیا در حال بسته‌شدن و بازار اروپا در حال بازشدن است. این همپوشانی به اندازه همپوشانی لندن و نیویورک اهمیت ندارد و به طور کلی گفته شده است که روندهای اولیه بازار از این سشن شروع می‌شوند.

 

3. همپوشانی سیدنی و توکیو 

از ساعت 03:30 تا 09:30 به وقت ایران همپوشانی سشن سیدنی و توکیو رخ می‌دهد که اصطلاحا به این سشن، «سشن آسیا» گفته می‌شود. همانطور که گفته شد، نوسانات در این دوره کمتر از 2 سشن لندن و نیویورک است، ولی برای معامله بر روی جفت‌ارزهای مرتبط با ارزهای آسیایی، نقدینگی کافی وجود دارد.

 

استراتژی‌های معاملاتی بر اساس سشن‌ها

برخی معامله‌گران، استراتژی‌های خود را بر اساس سشن‌ها تنظیم می‌کنند. اما باید یادآور شد که هزاران متغیر و استراتژی در انجام معامله توسط یک تریدر، تاثیرگذار است و نباید فقط به استراتژی‌های معاملاتی براساس سشن‌ها اکتفا کرد. در ادامه به برخی از این استراتژی‌ها اشاره می‌کنیم. در واقع، زمان به اندازه قیمت در تحلیل تکنیکال اهمیت دارد.

 

1. استراتژی شکست سشن لندن (London Breakout)

منطق این استراتژی بر اساس کم‌نوسان‌بودن سشن آسیا بنا شده است که قیمت در یک رنج تقریبا مشخص حرکت می‌کند و با آغاز فعالیت سشن لندن، ورود نقدینگی باعث شکست (Breakout) این رنج می‌شود. تریدرها در این استراتژی، با تعیین سقف و کف سشن آسیا، با بازشدن سشن لندن، در راستای شکست قیمت دارایی، وارد معامله می‌شوند.

 

2. استراتژی کیل‌زون‌ها (Kill Zones)

کیل‌زون‌ها بازه‌های زمانی حدودا 2 تا 3 ساعته‌ای هستند که موسسات بزرگ مالی، سفارشات خود را در آن اجرا می‌کنند. دو کیل‌زون در سشن لندن (حدود ساعت 11:30 الی 14:30 به وقت ایران) و سشن نیویورک (حدود ساعت 16:30 الی 19:30 به وقت ایران)، به ترتیب زمان‌هایی هستند که استراتژی شکار نقدینگی نسبت به کف و سقف سشن آسیا اجرا می‌شود و سپس حرکت در جهت اصلی روز، یا زمانی که بازار آمریکا جهت خود را مشخص می‌کند و معمولا حرکات سشن لندن را تکمیل یا معکوس می‌کند.

ابزارها و اندیکاتورهای نمایش سشن‌های معاملاتی

طبیعتا در عصر تکنولوژی، محاسبه دستی زمان سشن‌ها و تطبیق آن‌ها با ساعت بروکر نیاز نیست، چرا که اندیکاتورهای مخصوص نمایش سشن طراحی شده‌اند تا این نواحی زمانی را به صورت خودکار روی چارت نمایش دهند که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم.

 

اندیکاتور سشن فارکس برای متاتریدر 4 و 5 (MT4 / MT5)

پلتفرم‌های متاتریدر به صورت پیش‌فرض سشن‌ها را نمایش نمی‌دهند، اما اندیکاتورهای رایگان زیادی برای این کار وجود دارد.

• Market_Sessions (مخصوص MT5): این اندیکاتور ساده که در سال 2019 ارائه شده است، سشن‌ها را با باکس‌های رنگی روی چارت نشان می‌دهد.
• Session Daylight Gradient (مخصوص MT5): با ارائه پس‌زمینه Gradient سشن‌های معاملاتی را به صورت روزانه نشان می‌دهد.
• Pro Sessions (مخصوص MT4): اندیکاتوری است که در متاتریدر 4 سطوح بالا و پایین 4 سشن اصلی را نشان می‌دهد.

 

اندیکاتور سشن در تریدینگ ویو (TradingView)

تریدینگ ویو دارای اندیکاتورهای بسیار مدرن و کاربرپسندی است که توسط جامعه کاربری توسعه یافته‌اند؛ در ادامه به 2 نمونه از آن‌ها اشاره می‌کنیم.



 

• Sessions by LuxAlgo: یکی از بهترین اندیکاتورها که نواحی سشن‌ها و همپوشانی‌ها را با وضوح بالا نمایش می‌دهد. 
• Session Highs and Lows Indicator: این اندیکاتور به طور خودکار نواحی کیل‌زون و رنج‌های هر سشن را نمایش می‌دهد.

 

نکات و توصیه‌های حرفه‌ای معامله‌گران برای انتخاب سشن مناسب

موفقیت در ترید تنها به دانش تکنیکال بستگی ندارد، بلکه به مدیریت هوشمندانه زمان نیز وابسته است.

1. تطبیق نماد با سشن: اگر جفت‌ارزهای مرتبط با پوند (GBP) یا یورو (EUR) را معامله می‌کنید، حتماً در سشن لندن فعال باشید. اگر تمرکز شما بر روی شاخص‌های بورسی مانند داوجونز (US30) یا طلا (XAU/USD) است، سشن نیویورک و زمان همپوشانی بهترین فرصت‌ها را فراهم می‌کند.

2. روان‌شناسی زمان: بسیاری از تریدرها به دلیل «ترس از دست دادن فرصت» (FOMO) سعی می‌کنند در تمام سشن‌ها معامله کنند. این کار منجر به خستگی ذهنی و تصمیمات اشتباه می‌شود. بهترین استراتژی، انتخاب یک یا دو سشن (مثلاً لندن و ابتدای نیویورک) و تمرکز کامل در آن بازه زمانی است.

3. احتیاط در زمان اخبار: سشن نیویورک به دلیل انتشار اخبار اقتصادی پرقدرت، می‌تواند بسیار خطرناک باشد. اگر مبتدی هستید، توصیه می‌شود حداقل 15 تا 30 دقیقه قبل و بعد از اخبار مهم (مانند نرخ بهره یا NFP) از بازار دوری کنید تا از نوسانات نامنظم و اسپردهای کاذب در امان بمانید.

4. استفاده از تلاقی (Confluence): زمانی که یک سطح حمایتی یا مقاومتی در تحلیل تکنیکال با باز شدن یک سشن مهم (مانند لندن) همزمان می‌شود، اعتبار آن سطح بسیار بالاتر می‌رود.

 

نماد معاملاتی	بهترین سشن برای معامله	دلیل انتخاب
طلا (XAU/USD)	همپوشانی لندن و نیویورک	نقدینگی بسیار بالا و واکنش به اخبار دلار
داوجونز (US30)	سشن نیویورک (ساعات اولیه)	باز شدن بورس وال استریت و نوسانات شدید شاخص
EUR/USD	سشن لندن و همپوشانی	جابجایی تریلیون‌ها دلار بین اروپا و آمریکا
بیت‌کوین (BTC)	سشن نیویورک	ورود سرمایه‌گذاران نهادی و صندوق‌های ETF
GBP/JPY	همپوشانی توکیو و لندن	نوسانات شدید به دلیل اختلاف نرخ بهره و حجم معاملات

 

سؤالات متداول درباره سشن‌ معاملاتی

 

آیا بازار کریپتو تعطیلی یا سشن خاصی دارد؟

خیر، بازار کریپتو 24 ساعته و 7 روز هفته باز است. اما حجم اصلی معاملات و نوسانات بزرگ آن با سشن‌های فارکس (به ویژه لندن و نیویورک) هماهنگ است. در تعطیلات آخر هفته میلادی (شنبه و یکشنبه)، نقدینگی کاهش یافته و احتمال حرکات فریبنده در کریپتو افزایش می‌یابد.

 

تفاوت ساختار سشن‌های کریپتو با فارکس چیست؟

در فارکس، سشن‌ها دارای مرزهای زمانی دقیق هستند و بازار در آخر هفته کاملاً بسته می‌شود. در کریپتو، سشن‌ها مبتنی بر نقدینگی دارند؛ یعنی بازار باز است اما «قدرت حرکت» قیمت در ساعات کاری مراکز مالی بزرگ بیشتر است. همچنین نوسانات کریپتو در یک سشن می‌تواند بسیار شدیدتر از فارکس باشد (گاهی تا 20 درصد جابجایی در یک روز).

 

نقش سشن‌ها در تعیین نوسانات بازار چگونه است؟

سشن‌ها موتور محرک نوسانات هستند. نوسان نتیجه ورود سفارشات بزرگ به بازار است. سشن‌هایی که مراکز مالی بزرگ‌تری دارند (لندن و نیویورک)، نوسانات بیشتری ایجاد می‌کنند. همپوشانی سشن‌ها نیز به دلیل تلاقی سفارشات دو منطقه جغرافیایی، اوج نوسان و نقدینگی را در شبانه‌روز رقم می‌زند.