پوشش ریسک یا هجینگ چیست و برای چه کسانی مناسب است؟

ریسک همیشه یا با سود همراه بوده است یا با ضرر. در دنیای فارکس، یکی از بهترین روش‌هایی که برای کنترل ریسک می‌توانیم به شما معامله‌گران پیشنهاد دهیم پوشش ریسک یا هجینگ هست. هجینگ نوعی استراتژی معاملاتی است که به تریدرها این امکان را می‌دهد که اثر نوسانات ناگهانی بازار را تا حدی کاهش دهند و کنترل بهتری بر ریسک معاملات خود داشته باشند. تیگل قصد دارد با جزئیات دقیق هج کردن در فارکس و استفاده از آن را برای شما مخاطبان بررسی کند، پس تا انتهای این مقاله با تیم ما همراه باشید.

 

هج‌کردن یا هجینگ در فارکس چیست؟

هج فارکس یا هجینگ در فارکس نوعی استراتژی با هدف کاهش یا مدیریت ریسک در معاملات ارزی است. هجینگ رویکردی است که سرمایه‌گذاران، کسب‌وکارها و معامله‌گران از مبتدی تا حرفه‌ای استفاده می‌کنند.

معامله‌گران طولانی‌مدت با هجینگ، تاثیر نوسانات شدید بازار را تا حدی کنترل می‌کنند. همچنین سرمایه‌گذارانی که معاملات کوتاه‌مدت انجام می‌دهند، می‌توانند با استفاده از هج کردن، ریسک معاملات خود را مدیریت کنند. از جمله نکات مهم پوشش ریسک یا هج‌کردن، موارد زیر است:

1) داشتن درک مناسب از شرایط بازار و نحوه تأثیر نوسانات بر معاملات

2) زمان اجرای هج بسیار اهمیت دارد؛ چرا که هر تأخیری سود یا زیان را تغییر می‌دهد.

3) توجه داشته باشید هجینگ ریسک بازار و معامله را حذف نمی‌کند؛ بلکه فقط کاهش می‌دهد.

 

انواع استراتژی هجینگ (Hedging) در فارکس

در فارکس، استراتژی‌های گوناگونی برای هج کردن وجود دارد که کاملاً به اهداف معامله‌گر، نوع دارایی و شیوه مدیریت ریسک بستگی دارد. در ادامه، به بررسی انواع استراتژی هجینگ (Hedging) در فارکس می‌پردازیم.

 

هجینگ مستقیم

رایج‌ترین و ساده‌ترین نوع هجینگ است. در این روش، شما دقیقاً روی هر جفت‌ارزی که معامله باز دارید، یک پوزیشن معکوس می‌گیرید. مثلاً اگر یک لات خرید روی یورو/دلار دارید، یک لات فروش هم باز می‌کنید. در چنین حالتی، میزان تاثیر حرکت قیمت در بازار، کاهش می‌یابد و تا حد بسیاری سود و زیان دو موقعیت، هم‌دیگر را خنثی می‌کنند. با این حال باید به این نکته توجه داشت که هزینه‌هایی از قبیل اسپرد، کمیسیون یا سوآپ می‌تواند بر نتیجه نهایی معامله تاثیرگذار باشند.

 

هجینگ ارز و جفت‌ارزها

در این شیوه، معامله‌گر از هجینگ ارز مرتبط استفاده می‌کند. مثلاً اگر معامله‌گری روی جفت‌ارز EUR/USD خرید دارد؛ ولی نگران تقویت دلار آمریکاست، می‌تواند یک موقعیت فروش روی جفت‌ارزی مانند GBP/USD که دلار در آن نقش دارد، باز کند. اگر دلار تقویت شود، کاهش قیمت در جفت‌ارز دوم می‌تواند بخشی از زیان معامله اول را جبران کند. در این حالت، معامله‌گر از همبستگی میان ارزها برای محافظت از معاملات قبلی استفاده می‌کند. به این نوع هجینگ، هج متقاطع هم می‌گویند.

 

هجینگ با ابزارهای مشتق

با ابزارهای مشتقه نیز می‌توان پوشش ریسک در بازارهای مالی انجام داد. ابزارهایی مانند اختیار معامله(Options)، قراردادهای آتی (Futures) و قراردادهای سوآپ (Swaps) از جمله ابزارهایی هستند که برای مدیریت ریسک مورد استفاده قرار می‌گیرند.

معامله‌گران حرفه‌ای، مؤسسات مالی و شرکت‌های بین‌المللی معمولاً از این ابزارها برای کاهش ریسک‌هایی مانند نوسانات نرخ ارز، تغییرات نرخ بهره یا تغییر قیمت کالاها استفاده می‌کنند. به کمک این ابزارها می‌توان تا حدی از تأثیر نوسانات شدید بازار بر سرمایه یا هزینه‌های تجاری جلوگیری کرد.

 

فرق حساب هجینگ (Hedging) با نتینگ چیست؟

در پلتفرم‌های معاملاتی مثل متاتریدر، دو نوع سیستم معاملاتی وجود دارد: حساب هجینگ و حساب نتینگ. حساب هجینگ و نتینگ دو شیوه متفاوت در مدیریت و ثبت معاملات هستند.

در حساب هجینگ یا پوشش ریسک، تریدر می‌تواند هم‌زمان چند موقعیت خرید و فروش روی یک دارایی داشته باشد یعنی اگر مثلاً روی جفت‌ارز EUR/USD یک موقعیت خرید باز کند، می‌تواند یک موقعیت فروش جداگانه هم بگیرد، و هر دو معامله به‌صورت مستقل ثبت و مدیریت می‌شوند. این ویژگی برای استراتژی‌های پوشش ریسک بسیار کاربرد دارد، چون معامله‌گر می‌تواند ریسک نوسان را با موقعیت مخالف کاهش دهد. در مقابل، حساب نتینگ تمام موقعیت‌های روی یک دارایی با هم تجمیع و خالص‌سازی می‌شوند؛ یعنی اگر معامله‌گر موقعیت خرید و سپس فروش باز کند، سیستم به‌صورت خودکار آن‌ها را با هم تهاتر کرده و فقط نتیجه خالص (Net position) را نگه می‌دارد. به بیانی دیگر حساب هجینگ برای انعطاف و کنترل دقیق ریسک مناسب است، در حالی‌که حساب نتینگ برای ساده‌سازی و محاسبه سریع‌تر وضعیت کلی معاملات به‌کار می‌رود.

 

ابزارهای پوشش ریسک یا هج‌کردن چیست؟

در دنیای پرنوسان بازارهای مالی، مدیریت ریسک نقشی حیاتی ایفا می‌کند. ابزارهای پوشش ریسک یا هجینگ، راهکارهایی هستند که سرمایه‌گذاران و معامله‌گران برای محافظت از سبد دارایی خود در برابر نوسانات ناخواسته قیمتی به کار می‌گیرند، که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

 

1. قراردادهای آتی

این قراردادها توافقی برای خرید یا فروش یک دارایی در آینده با قیمت مشخص هستند.

ویژگی: استاندارد و قابل معامله در بورس‌های آتی.

کاربرد در هج: اگر شرکت انتظار دارد قیمت کالا افزایش یابد، می‌تواند قرارداد خرید آتی منعقد کند تا قیمت را تثبیت کند.

مثال: تولیدکننده گندم برای فروش محصول خود در آینده قرارداد آتی فروش گندم منعقد می‌کند تا از کاهش احتمالی قیمت جلوگیری کند.

 

2. قراردادهای اختیار معامله

به دارنده اختیار خرید یا فروش یک دارایی در آینده با قیمت مشخص می‌دهد، بدون الزام انجام معامله.

ویژگی: انعطاف‌پذیر، ریسک محدود (فقط مبلغ حق اختیار).

کاربرد در هج: شرکت‌ها از اختیار خرید یا فروش استفاده می‌کنند تا بتوانند از تغییرات نامطلوب نرخ ارز یا قیمت کالا در امان بمانند.

مثال: واردکننده می‌تواند اختیار خرید دلار داشته باشد تا در صورت بالا رفتن نرخ ارز، ضرر وارداتش جبران شود.

 

3. قراردادهای سلف

قراردادهای خصوصی بین دو طرف برای خرید یا فروش دارایی در آینده با قیمت توافقی.

ویژگی: غیر استاندارد و معمولاً بین شرکت‌ها و بانک‌ها منعقد می‌شود.

کاربرد در هج: برای پوشش ریسک نرخ ارز یا قیمت کالا.

مثال: شرکت ایرانی که سه ماه دیگر باید به یورو پرداخت کند، با بانک قراردادی برای خرید یورو با نرخ مشخص منعقد می‌کند تا از افزایش قیمت جلوگیری کند.

 

4. سوآپ

قرارداد مبادله جریان‌های نقدی یا نرخ‌ها بین دو طرف برای مدت معین.

انواع: سوآپ نرخ بهره، سوآپ ارزی، سوآپ کالایی.

کاربرد در هج: شرکت‌ها از سوآپ استفاده می‌کنند تا نرخ بهره یا نوع ارز پرداختی را با طرف مقابل مبادله کرده و هزینه‌هایشان را پایدار نگه دارند.

مثال: شرکتی با بدهی دلاری می‌تواند با شرکت دیگر سوآپ ارزی انجام دهد تا پرداخت را به ریال تبدیل کند و ریسک نوسان دلار را کاهش دهد.

 

5. تنوع‌بخشی پرتفوی

هرچند تنوع‌بخشی یک ابزار قراردادی محسوب نمی‌شود، ولی یکی از قدیمی‌ترین روش‌های مدیریت ریسک محسوب می‌شود. در این روش، سرمایه‌گذار سرمایه خود را میان چند سبد دارایی مختلف توزیع می‌کند تا ریسک کلی پرتفوی را کنترل کند.

ویژگی: کاهش ریسک از طریق توزیع سرمایه بین چند دارایی مختلف با همبستگی پایین.

مثال: سرمایه‌گذار بخشی از سرمایه را در طلا، بخشی در سهام و بخشی در ارز نگه می‌دارد تا زیان یکی توسط رشد دیگری جبران شود.

 

  

 

استفاده از استراتژی هجینگ برای چه کسانی مناسب است؟

استفاده از هجینگ در ترید مطلق نیست و به همه توصیه نمی‌شود، این روش وقتی مفید است که معامله‌گر یا سازمانی بخواهد از نوسانات بزرگ قیمت جلوگیری کند.

1. شرکت‌های بین‌المللی: جهت تثبیت نرخ ارز در معاملات خارجی

2. معامله‌گران حرفه‌ای فارکس: برای حفظ سود در زمان نوسانات کوتاه‌مدت

3. سرمایه‌گذاران بلندمدت: جهت کاهش تأثیر بحران‌های مالی

4. مدیران صندوق‌های پوششی: جهت افزایش نسبت بازده به ریسک

 

 حتماً به این نکته توجه کنید که اجرای نادرست هج کردن می‌تواند باعث کاهش سودآوری و چه‌بسا قفل‌شدن سرمایه شود، پس قبل از شروع هر اقدام، درکی دقیق و کامل از بازار و مدیریت ریسک داشته باشید.

 

نکات موفقیت در استراتژی هج‌کردن

اگر می‌خواهید در استراتژی هجینگ فارکس موفق باشید چند مورد کلیدی و مهم را اولویت قرار دهید:

1. شناخت دقیق دارایی‌ها و همبستگی آن‌ها: همبستگی مثبت یا منفی‌بین جفت‌ارزها می‌تواند تعیین‌کننده اثر هج در معامله باشد.

2. تعیین هدف مشخص از هج: آیا هدف حفظ سود فعلی است یا جلوگیری از ضرر بیشتر؟

3. زمان‌بندی صحیح: ورود در زمان نامناسب به هج بازدهی را به‌شدت کاهش می‌دهد.

4. استفاده از ابزارهای تکنیکال و فاندامنتال: به این نکته توجه داشته باشید، چرا که برای تشخیص زمان مناسب اجرای هجینگ در ترید بسیار مؤثر است.

5. پایش مداوم موقعیت‌ها: همان‌طور که می‌دانید شرایط بازار مدام در حال تغییر است در نتیجه هجینگ‌ها باید همیشه بازبینی شوند.

 

سوالات متداول درباره پوشش ریسک یا هجینگ

 

مزایای استفاده از هجینگ در معاملات چیست؟

• کاهش نوسان سود و زیان
• حفظ سرمایه در دوره‌های بی‌ثبات بازار
• افزایش اطمینان در تصمیم‌های مالی
• کمک به برنامه‌ریزی و ارتقا سطح سرمایه‌گذاری
• حفظ اصل سرمایه در برابر سقوط‌های ناگهانی بازار
• کاهش احتمال کال‌مارجین شدن
• زمان خریدن برای اصلاح خطای معاملاتی

 

 

نحوه مدیریت ریسک در استراتژی‌های هجینگ چگونه است؟

مدیریت ریسک به معنای کنترل در راستای کاهش اثر زیان‌های احتمالی در معاملات است. در استراتژی‌های هجینگ معمولاً این کار از طریق ترکیب موقعیت‌های معاملاتی و تعیین اندازه مناسب هر موقعیت انجام می‌شود.

به عبارت دیگر، معامله‌گر با بازکردن موقعیت‌هایی که تا حدی اثر یکدیگر را خنثی می‌کنند، تلاش می‌کند تأثیر نوسانات شدید بازار را بر سرمایه خود کاهش دهد. انتخاب حجم مناسب معاملات و بررسی مداوم شرایط بازار نیز نقش مهمی در موفقیت این روش دارد.

 

دلتا هجینگ چیست؟

 دلتا هجینگ یک روش پیشرفته در پوشش ریسک است که بیشتر در معاملات اختیار معامله (آپشن) استفاده می‌شود. در این روش، حساسیت قیمت آپشن نسبت به تغییرات قیمت دارایی پایه (دلتا) محاسبه می‌شود و بر اساس آن، موقعیت‌های معاملاتی به‌گونه‌ای تنظیم می‌شوند که ریسک ناشی از نوسانات قیمت دارایی پایه تا حد زیادی کاهش یابد.

به بیان ساده‌تر، دلتا هجینگ باعث می‌شود پرتفوی معاملاتی در برابر حرکت‌های کوچک قیمت مقاوم‌تر شود؛ به‌طوری‌که افزایش یا کاهش قیمت دارایی پایه، از طریق موقعیت‌های دیگر جبران گردد. البته این استراتژی نیازمند بازتنظیم مداوم است و همه ریسک‌های بازار را به‌طور کامل حذف نمی‌کند.