ارز زی‌کش Zcash چیست و چگونه حریم خصوصی تراکنش‌ها را حفظ می‌کند

زی‌کش (Zcash) یک رمزارز متمرکز بر حریم خصوصی است که به کاربران اجازه می‌دهد با استفاده از فناوری zk-SNARKs، جزئیات کلیدی تراکنش‌های خود را پنهان کنند. این ارز با هدف ارائه راهکاری متفاوت برای این مسئله شکل گرفت، یک رمزارز مبتنی بر بلاکچین که با استفاده از فناوری اثبات دانش صفر (Zero-Knowledge Proofs) و به‌طور مشخص پروتکل‌های ZK-SNARK، امکان انجام تراکنش‌های خصوصی را فراهم می‌کند. 

در تراکنش‌های محافظت‌شده زی‌کش، اطلاعاتی مانند فرستنده، گیرنده و مبلغ انتقال‌یافته می‌تواند از دید عموم پنهان بماند، در حالی که شبکه همچنان قادر است اعتبار تراکنش را بدون افشای این اطلاعات بررسی کند. البته زی‌کش کاملاً ناشناس نیست و در کنار تراکنش‌های محافظت‌شده، امکان انجام تراکنش‌های شفاف نیز وجود دارد. این ویژگی، همراه با عرضه محدود 21 میلیون واحدی، سازوکار استخراج مبتنی بر اثبات کار و تحولات مهمی که این شبکه در سال‌های اخیر تجربه کرده، ZEC را به یکی از پروژه‌های شناخته‌شده در حوزه رمزارزهای متمرکز بر حریم خصوصی تبدیل کرده است.

در این مقاله بررسی می‌کنیم زی‌کش چیست، چگونه از حریم خصوصی تراکنش‌ها محافظت می‌کند، چه تفاوتی با بیت‌کوین دارد، استخراج ZEC چگونه انجام می‌شود و مهم‌ترین تحولات فنی و مسیر پیش روی این شبکه چیست. 

 

زیکش چیست؟ مهم‌ترین نکات درباره ارز دیجیتال ZEC

ارز زی‌کش (Zcash) در پاسخ به محدودیت‌های بیت‌کوین ایجاد شد و با استفاده از فناوری zk-SNAR، امکان حفظ حریم خصوصی تراکنش‌ها را فراهم می‌کند. زی‌کش مانند بیت‌کوین از الگوریتم اجماع اثبات کار استفاده می‌کند، اما کاربران در آن می‌توانند تراکنش‌ها را به‌صورت شفاف یا محافظت‌شده (shielded) انجام دهند. پس از افشای یک آسیب‌پذیری در استخر محافظت‌شده Orchard، شبکه زی‌کش در ژوئیه 2026 ارتقای Ironwood را فعال کرد تا وجوه به یک استخر خصوصی جدید منتقل شوند.

سال‌ها بیت‌کوین برای خرید مواد مخدر به‌صورت آنلاین مورد استفاده قرار می‌گرفت، زیرا تصور می‌شد ناشناس است. اما در عمل، ردیابی تراکنش‌های بیت‌کوین به شکل شگفت‌انگیزی آسان است. زی‌کش در مقابل، رمزارزی بود که وعده ارائه چیزی را داد که بیت‌کوین نمی‌توانست فراهم کند: حریم خصوصی. البته این پنهان بودن اطلاعات ممکن است مجدد مشکلاتی داشته باشد که در ادامه بررسی می‌کنیم.

زی‌کش چگونه کار می‌کند و حریم خصوصی تراکنش‌ها چگونه حفظ می‌شود؟

زی‌کش برای پنهان کردن جزئیات کلیدی تراکنش‌ها، از جمله فرستنده، گیرنده و مبلغ، طراحی شده است. این شبکه با استفاده از تکنیک‌های رمزنگاری امکان انتقال‌هایی را فراهم می‌کند که به‌سادگی از روی دفترکل عمومی قابل ردیابی نیستند، در حالی که شبکه همچنان می‌تواند اعتبار آن‌ها را تأیید کند. زی‌کش به کاربران اجازه می‌دهد تراکنش‌ها را مانند بیت‌کوین به‌صورت شفاف انجام دهند یا با استفاده از اثبات‌های دانش صفر، که با نام zk-SNARKs شناخته می‌شوند، آن‌ها را خصوصی کنند. این فناوری اعتبار یک تراکنش را بدون افشای فرستنده، گیرنده یا مبلغ آن تأیید می‌کند.

زی‌کش زمانی از نظر قابلیت تعویض (fungibility) در وضعیت مطلوبی قرار می‌گیرد که سکه‌ها به‌طور کامل محافظت‌شده باشند، یعنی واحدهای موجود در استخر خصوصی به سابقه قابل مشاهده تراکنش‌ها پیوند نخورند. بااین‌حال، بیشتر سکه‌های زی‌کش در استخر شفاف قرار دارند که مانند بیت‌کوین، سابقه قابل مشاهده‌ای از تراکنش‌ها را حفظ می‌کند.

شبکه زی‌کش دو نوع آدرس دارد: آدرس‌های شفاف (t-addrs) و آدرس‌های محافظت‌شده (z-addrs). کیف پول‌هایی مانند Zashi متعلق به Electric Coin Company نیز اکنون به‌صورت پیش‌فرض وجوه را در حالت محافظت‌شده قرار می‌دهند تا استفاده از قابلیت‌های حریم خصوصی بیشتر شود.

چه کسی زی‌کش را ساخت و ارز ZEC چگونه شکل گرفت؟

 زی‌کش در اکتبر 2016 به‌عنوان یک رمزارز متمرکز بر حریم خصوصی توسط شرکت Electric Coin Company) EC) و به رهبری زوکو ویلکاکس-اوهرن (Zooko Wilcox-O’Hearn) راه‌اندازی شد. این پروژه از پژوهش‌های دانشگاه جانز هاپکینز، مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)، دانشگاه تل‌آویو و دیگر مؤسسات نیز بهره گرفت. مانند بیت‌کوین، زی‌کش (ZEC) حداکثر عرضه 21 میلیون واحد دارد و پاداش استخراج آن نیز هر چهار سال یک‌بار هاوینگ می‌شود.

اگرچه ECC آغازگر زی‌کش بود، مالک یا کنترل‌کننده بلاک‌چین آن نیست. ارتقاهای شبکه به تأیید جامعه نیاز دارند و همین موضوع باعث می‌شود توسعه زی‌کش ساختاری باز و غیرمتمرکز داشته باشد، نه اینکه صرفاً توسط یک نهاد واحد هدایت شود.

مراسم راه‌اندازی اولیه زی‌کش و ادوارد اسنودن

زی‌کش در زمان راه‌اندازی به یک «مراسم راه‌اندازی مورد اعتماد» (trusted setup ceremony) متکی بود. در این فرایند، شش شرکت‌کننده هرکدام بخشی از یک کلید خصوصی را تولید کردند و سپس آن بخش را از بین بردند. هدف از این فرایند جلوگیری از امکان جعل ZEC بود.

در آوریل 2022 مشخص شد ادوارد اسنودن (Edward Snowden) یکی از شرکت‌کنندگان این مراسم بوده است. جاش سویهارت (Josh Swihart)، مدیرعامل سابق Electric Coin Company، به Decrypt گفت که اسنودن این کار را به‌عنوان یک خدمت، یک منفعت عمومی و با باور به اهمیت حریم خصوصی انجام داده است.

تاریخچه زی‌کش (ZEC) ، مهم‌ترین رویدادها و به‌روزرسانی‌های شبکه

1. مه 2013: ارائه پیشنهاد Zerocoin در دانشگاه جانز هاپکینز، آغازگر مجموعه‌ای از پژوهش‌های رمزارزی با تمرکز بر حریم خصوصی بود که در نهایت به شکل‌گیری زی‌کش انجامید.
2. ژانویه 2016: زوکو ویلکاکس رسماً پروژه زی‌کش را به‌عنوان یک فورک بیت‌کوین با تمرکز بر حریم خصوصی معرفی کرد.
3. اکتبر 2016: زی‌کش پس از برگزاری مراسم راه‌اندازی مورد اعتماد عرضه شد و شبکه آن فعالیت خود را آغاز کرد. قیمت زی‌کش در مقطعی به بالاترین رکورد تاریخی 5٬941٫80 دلار رسید.
4. اکتبر 2018: ارتقای Sapling فعال شد و سرعت و کارایی تراکنش‌های محافظت‌شده را بهبود داد.
5. دسامبر 2019: ارتقای شبکه Blossom انجام شد و فرکانس تولید بلاک‌ها افزایش یافت.
6. نوامبر 2020: زی‌کش نخستین هاوینگ خود را تجربه کرد.
7. آوریل 2022: ادوارد اسنودن به‌طور عمومی با نام «جان دابرتین» به‌عنوان یکی از شرکت‌کنندگان مراسم راه‌اندازی اولیه معرفی شد، او در فرایند trusted setup مشارکت داشت، اما معمار آن نبود.
8. مه 2022: Network Upgrade 5 که شامل ارتقای Orchard بود، منتشر شد. این ارتقا وابستگی استخرهای محافظت‌شده جدید به مراسم پیچیده راه‌اندازی قبلی را کاهش داد و امکان انجام پرداخت‌های نقدی دیجیتال خصوصی روی تلفن همراه را با استفاده از قالب جدیدی به نام آدرس‌های یکپارچه (Unified Addresses) فراهم کرد.
9. نوامبر 2024: دومین هاوینگ زی‌کش انجام شد.
10. ژانویه 2026: بنیاد زی‌کش اعلام کرد کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) تحقیقات خود درباره این سازمان غیرانتفاعی را بدون توصیه برای اقدام اجرایی به پایان رسانده است.
11. ژانویه 2026: مدیرعامل Electric Coin Company اعلام کرد که در پی اختلاف با اعضای هیئت‌مدیره سازمان غیرانتفاعی، کل تیم او به‌صورت «constructively discharged» از سمت‌های خود کنار گذاشته شده‌اند.
12. مه 2026: تیلور هورنبی، پژوهشگر امنیتی، یک «آسیب‌پذیری بحرانی جعل» را در استخر حریم خصوصی Orchard زی‌کش با کمک Claude Opus 4.8 از Anthropic کشف کرد.
13. ژوئن 2026: توسعه‌دهندگان زی‌کش پس از هماهنگی محرمانه با بخش‌های مختلف اکوسیستم، یک اصلاح اضطراری منتشر کردند. افشای عمومی این نقص چهار ساله به افت شدید قیمت ZEC و تشدید بحث‌ها درباره توازن میان حریم خصوصی و قابلیت حسابرسی انجامید.
14. ژوئن 2026: زوکو ویلکاکس، بنیان‌گذار زی‌کش، پیشنهاد ارتقای Ironwood را مطرح کرد تا کاربران بتوانند موجودی در گردش ZEC را به‌صورت مستقل بررسی کنند.
15. ژوئیه 2026: ارتقای Ironwood فعال شد و استخر محافظت‌شده Orchard را با یک استخر خصوصی جدید جایگزین کرد و سوابق تراکنش مقاوم در برابر کوانتوم را معرفی کرد.
16. نوامبر 2028: سومین هاوینگ زی‌کش برای این تاریخ برنامه‌ریزی شده است.

استخراج زی‌کش چگونه انجام می‌شود؟ 

ارز زی‌کش، مانند بیت‌کوین، برای تأیید تراکنش‌ها از اثبات کار (PoW) استفاده می‌کند، اما الگوریتم Equihash را به کار می‌گیرد، الگوریتمی مبتنی بر یک تابع هش با نیاز حافظه بالا که با هدف عادلانه‌تر کردن فرایند استخراج و افزایش مقاومت آن در برابر سخت‌افزارهای ASIC طراحی شده است. Equihash همان سازوکار اجماعی است که زی‌کش در ابتدا برای تأمین امنیت شبکه خود انتخاب کرد.

در حال حاضر، استخراج‌کنندگان زی‌کش 80 درصد پاداش هر بلاک را دریافت می‌کنند و 20 درصد باقی‌مانده به صندوق‌های توسعه‌ای اختصاص می‌یابد که از Electric Coin Company (ECC)، بنیاد زی‌کش و کمک‌هزینه‌های جامعه پشتیبانی می‌کنند. این ساختار تأمین مالی توسعه با تصمیم جامعه مدیریت می‌شود و قرار است پس از هاوینگ بعدی تمدید یا بازنگری شود.

زی‌کش یک رمزارز همتا‌به‌همتا است که برای پرداخت‌های روزمره طراحی شده است. کاربران می‌توانند میان تراکنش‌های شفاف که برای رگولاتورها مناسب‌تر هستند و تراکنش‌های محافظت‌شده که سطح بیشتری از حریم خصوصی را فراهم می‌کنند، انتخاب کنند. این قابلیت انتخاب به زی‌کش کمک کرده است که در صرافی‌های بزرگ بیشتری نسبت به برخی کوین‌های حریم خصوصی دیگر مانند مونرو فهرست شود، کوین‌هایی که برخی پلتفرم‌ها به دلیل محدودیت‌های نظارتی از آن‌ها اجتناب می‌کنند. بیت‌کوین تأثیر زیادی بر طراحی زی‌کش داشته است. زی‌کش نیز مانند بزرگ‌ترین رمزارز بازار برای استفاده در خریدهای روزمره طراحی شده است. در عین حال، قابلیت‌های مختلف حریم خصوصی آن به کاربران اجازه می‌دهد تراکنش‌هایی را ارسال یا دریافت کنند که برای افراد کنجکاو در خارج از شبکه قابل مشاهده نباشند.

زی‌کش و چالش‌های نظارتی، موضع رگولاتورها و مجریان قانون

در سراسر جهان، رگولاتورها و نهادهای مجری قانون نظارت بر کوین‌های حریم خصوصی را افزایش داده‌اند و استدلال می‌کنند که قابلیت‌های ناشناس‌سازی این دارایی‌ها می‌تواند برای پول‌شویی یا دور زدن تحریم‌ها مورد سوءاستفاده قرار گیرد. در ایالات متحده نیز شبکه مبارزه با جرایم مالی وزارت خزانه‌داری (FinCEN) قوانین سخت‌گیرانه‌تری را برای «رمزارزهای با قابلیت افزایش ناشناس بودن» پیشنهاد کرده است.

رگولاتورها در سال 2020 نوشتند که چندین نوع از این رمزارزها، از جمله مونرو، زی‌کش، دش، کومودو و بیم، در حال افزایش محبوبیت هستند و از فناوری‌هایی استفاده می‌کنند که ردیابی تراکنش‌های بلاک‌چین یا مرتبط کردن آن‌ها با افراد دخیل در فعالیت‌های غیرقانونی را برای بازرسان دشوار می‌کند.

با تشدید اجرای مقررات در بازار رمزارزها، برخی صرافی‌ها شروع به حذف کوین‌های حریم خصوصی کردند. در نوامبر 2020، صرافی ShapeShift برای کاهش ریسک نظارتی خود مونرو، دش و زی‌کش را از فهرست معاملات حذف کرد، سپس در دسامبر 2025 زی‌کش را دوباره فهرست کرد و در فوریه 2026 نیز تراکنش‌های محافظت‌شده زی‌کش را به‌طور رسمی یکپارچه کرد. OKX نیز در سال 2023 زی‌کش، مونرو و دش را حذف کرد، اما در نوامبر 2025 زی‌کش را دوباره فهرست کرد، این اتفاق در دوره جهش قیمت این رمزارز رخ داد. در سال 2026 زی‌کش همچنان در بایننس فهرست شده بود، هرچند در آوریل 2025 به فهرست رمزارزهایی اضافه شده بود که جامعه بایننس می‌توانست درباره حذف آن‌ها رأی‌گیری کند.

آسیب‌پذیری Orchard زی‌کش چه بود و چرا اهمیت داشت؟

در ماه مه 2026، افشای یک «آسیب‌پذیری بحرانی جعل» در استخر محافظت‌شده Orchard زی‌کش، پرسش‌هایی درباره یکپارچگی عرضه، مصالحه‌های میان حریم خصوصی و قابلیت حسابرسی، و نقش روزافزون هوش مصنوعی در صنعت بلاک‌چین ایجاد کرد.

در 29 مه 2026، تیلور هورنبی، پژوهشگر امنیتی مستقل، با کمک Claude Opus 4.8 از Anthropic یک آسیب‌پذیری بحرانی در استخر حریم خصوصی Orchard زی‌کش کشف کرد. این نقص می‌توانست به مهاجم اجازه دهد تعداد نامحدودی ZEC جعلی را در سامانه تراکنش‌های محافظت‌شده شبکه ایجاد کند. پس از شناسایی این مشکل، توسعه‌دهندگان زی‌کش پس از هماهنگی محرمانه با توسعه‌دهندگان پروتکل، ماینرها، صرافی‌ها و دیگر ذی‌نفعان اکوسیستم، یک راه‌حل اضطراری را مستقر کردند.

در 3 ژوئن 2026، بنیاد زی‌کش این آسیب‌پذیری را به‌طور عمومی افشا کرد و ارتقای شبکه‌ای را تکمیل کرد که با استفاده از مدارهای رمزنگاری اصلاح‌شده، عملکرد Orchard را بازیابی کرد. توسعه‌دهندگان گفتند هیچ مدرکی مبنی بر بهره‌برداری از این نقص وجود ندارد و عرضه کلی ZEC دست‌نخورده باقی مانده است.

با وجود اعلام رفع این مشکل و نبود شواهدی از استفاده مهاجم از آن، افشای عمومی این آسیب‌پذیری که چهار سال در پروتکل وجود داشت، میلیاردها دلار از ارزش بازار این کوین حریم خصوصی را از بین برد. از آنجا که تراکنش‌های Orchard محافظت‌شده هستند، توسعه‌دهندگان اذعان کردند که هیچ روش قطعی رمزنگاری برای تعیین اینکه آیا پیش از رفع باگ، کوین‌های جعلی ایجاد شده‌اند یا خیر وجود ندارد. برای پاسخ به این نگرانی، یک هفته پس از آشکار شدن مشکل، زوکو ویلکاکس، بنیان‌گذار زی‌کش، ارتقای Ironwood را پیشنهاد کرد تا کاربران بتوانند عرضه در گردش این رمزارز را به‌طور مستقل بررسی کنند.

افشای این آسیب‌پذیری همچنین به بخشی از بحث گسترده‌تر درباره استفاده از مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی برای کشف آسیب‌پذیری‌ها تبدیل شد. پژوهشگران امنیتی هشدار داده‌اند که سیستم‌های هوش مصنوعی با قابلیت‌های فزاینده می‌توانند هم تحقیقات امنیتی دفاعی را سرعت ببخشند و هم به کشف نقص‌های نرم‌افزاری قابل بهره‌برداری کمک کنند.

ارتقای Ironwood در زی‌کش، جایگزینی Orchard و افزایش قابلیت حسابرسی

در ژوئیه 2026، زی‌کش ارتقای Ironwood را فعال کرد و استخر Orchard را بازنشسته کرد. هنگام فعال شدن این ارتقا، حدود 3.7 میلیون ZEC به ارزش تقریبی 1.7 میلیارد دلار در Orchard قرار داشت و دارندگان این وجوه باید آن‌ها را به استخر محافظت‌شده جدید منتقل می‌کردند.

در مرکز این ارتقا، سازوکاری به نام «turnstile» یا «گیت» قرار دارد، یک قاعده حسابداری که میزان برداشت از استخر بازنشسته‌شده را به مقدار قابل‌تأییدی که پیش‌تر به آن واریز شده است محدود می‌کند. در نتیجه، هر ZEC جعلی که در صورت بهره‌برداری از نقص Orchard ایجاد شده باشد، چه واقعاً وجود داشته باشد و چه نه، امکان خروج از این استخر را نخواهد داشت. این سازوکار به شبکه اجازه می‌دهد یکپارچگی عرضه را بدون افشای حریم خصوصی تراکنش‌های فردی حفظ کند و به مشکلی پاسخ می‌دهد که توسعه‌دهندگان در ژوئن به آن اذعان کرده بودند: نبود یک روش رمزنگاری برای اثبات اینکه از آسیب‌پذیری سوءاستفاده نشده است.

Ironwood همچنین سوابق تراکنش مقاوم در برابر کوانتوم و یک مدار اثبات با اعتبارسنجی رسمی را اضافه می‌کند، ویژگی‌هایی که با هدف کاهش احتمال شناسایی‌نشدن نقص‌های مشابه طراحی شده‌اند.

پس از اعلام این طرح در اوایل ژوئن، توسعه‌دهندگان طی هفته‌های بعد آن را آزمایش کردند و صرافی‌ها، کیف پول‌ها و استخرهای استخراج نیز برای اجرای مهاجرت آماده شدند. این مهاجرت برای کاربران متمرکز بر حریم خصوصی خطراتی نیز دارد. ارائه‌دهنده VPN غیرمتمرکز Nym هشدار داد که چون هر دارنده باید وجوه خود را به استخر جدید منتقل کند، کاربری که بدون حفاظت اضافی این فرایند را انجام دهد ممکن است اطلاعاتی را فاش کند که آدرس IP او را به موجودی کیف پولش مرتبط می‌کند. ویلکاک نیز به کاربران توصیه کرد برای مهاجرت عجله نکنند و هنگام انتقال وجوه از ابزارهایی مانند Tor یا VPN استفاده کنند.

آیا آینده ارز زی‌کش (ZEC) خوب است؟

با افزایش نظارت رگولاتورها بر دارایی‌های دیجیتال و تشدید بررسی رمزارزهای متمرکز بر حریم خصوصی، زی‌کش وارد دوره‌ای حساس شده است. یک هاوینگ، بازنگری عمده در مدل تأمین مالی و مهاجرت به نرم‌افزار جدید هم‌زمان در حال وقوع هستند و این تحولات آزمونی برای توانایی یک رمزارز متمرکز بر حریم خصوصی برای ادامه فعالیت در شرایط فشار به شمار می‌روند.

تقریباً یک دهه پس از راه‌اندازی، زی‌کش بار دیگر به دلایل بازار در کانون توجه قرار گرفت. در نوامبر 2025، طبق داده‌های CoinGecko، قیمت این توکن به 698٫87 دلار رسید. بخشی از این رشد تحت تأثیر چهره‌های شناخته‌شده در شبکه‌های اجتماعی بود که بر جامعه، طراحی حریم خصوصی و بهبودهای فنی زی‌کش تأکید می‌کردند.

تا دسامبر 2025، زی‌کش بار دیگر مورد توجه قرار گرفت و نشانه‌هایی از افزایش علاقه نهادی به آن دیده شد، از جمله اینکه زوکو ویلکاک، بنیان‌گذار زی‌کش، به‌عنوان مشاور در شرکتی که در حال ایجاد یک خزانه بزرگ ZEC بود، فعالیت کرد.

در ژانویه 2026، زی‌کش وارد دوره‌ای پرنوسان شد که با نوسانات شدید قیمت، اختلافات داخلی و تحولات نظارتی همراه بود. در همین دوره، بنیاد زی‌کش اعلام کرد کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) تحقیقات طولانی‌مدت خود را بدون توصیه به اقدام اجرایی به پایان رسانده است.

این تصمیم SEC هرگونه توجهی را که ممکن بود در کوتاه‌مدت ایجاد کند، خیلی زود پشت سر گذاشت. در اوایل ژانویه، کل تیم Electric Coin Company اعلام کرد که در پی اختلاف با اکثریت اعضای هیئت‌مدیره Bootstrap، یک سازمان غیرانتفاعی 501(c)(3) که برای حمایت از زی‌کش ایجاد شده بود، به‌صورت «constructively discharged» از سمت‌های خود کنار گذاشته شده‌اند.

پس از خروج آن‌ها، جاش سویهارت، مدیرعامل سابق ECC، اعلام کرد که او و همکاران سابقش پروژه جدیدی به نام cashZ راه‌اندازی خواهند کرد که قرار است بر توسعه فول‌استک زی‌کش، از جمله یک کیف پول جدید با تمرکز بر Zcash، تمرکز داشته باشد.

در سوی دیگر، گروه توسعه مستقل زی‌کش با نام Shielded Labs، که زوکو ویلکاک نیز از مشارکت‌کنندگان آن است، حدود 1٫16 میلیون دلار بودجه از Gemini و بنیان‌گذاران فیس‌بوک، تایلر و کامرون وینکلوس، دریافت کرد. هدف اعلام‌شده این بود که «امنیت بلندمدت، پایداری و مقیاس‌پذیری شبکه Zcash» تقویت شود.

هاوینگ بعدی زی‌کش برای نوامبر 2028 برنامه‌ریزی شده است. صندوق توسعه فعلی نیز در همان زمان به پایان می‌رسد و جامعه درباره سازوکارهای جدید تأمین مالی در حال بحث است. ECC نیز در حال کنار گذاشتن نود کامل C++ با نام «zcashd» و حرکت به سمت «zebrad» مبتنی بر Rust است و هم‌زمان کیف پول جدیدی با نام Zallet در دست توسعه قرار دارد.

این تغییرات در حوزه رمزنگاری، مدل تأمین مالی و تجربه کاربری، مسیر توسعه زی‌کش را در سال‌های آینده شکل خواهند داد.

 

منبع مقاله: decrypt: What is Zcash (ZEC)? The Privacy Coin Using Zero-Knowledge Proofs