دلار کانادا تا ورود خودروها به جنگ تجاری، بیرون از آن می‌ماند

ممنوعیت ورود آبجو، شراب، پنیر آب‌پنیر، ملاس و موتورسیکلت‌های بالای 800 سی‌سی کانادا به آمریکا اجرایی شد، اما USD/CAD در روز اجرا تقریباً تغییری نکرد. دلیل این بی‌واکنشی آن است که تعرفه‌ها و ممنوعیت‌های آمریکا تاکنون کالاهایی را هدف گرفته‌اند که سهم کوچکی از فروش کانادا به آمریکا را تشکیل می‌دهند. تنها تهدیدی که به کالاهای اصلی می‌رسد، تعرفه 50 درصدی روی خودرو، کامیون و قطعات کانادایی از اول ژانویه است. کالاهای مشمول CUSMA همچنان معاف از عوارض از مرز عبور می‌کنند؛ خارج از فهرست 50 درصدی که حدود 5 درصد صادرات کانادا به آمریکا را پوشش می‌دهد. بیشتر دلارهایی که صادرکنندگان کانادایی به دست می‌آورند از همین مسیر می‌آید و تعرفه‌ای که قطعات واجد شرایط CUSMA را هدف بگیرد اولین اقدام آمریکا علیه این جریان خواهد بود. ممنوعیت‌های جدید به تعرفه 50 درصدی اضافه شدند که از 22 اوت بر پایه بخش 338 قانون تعرفه 1930 اجرا شد؛ قانونی از دوران رکود که تا پیش از این استفاده نشده بود. این تعرفه 27.6 میلیارد دلار کالای کانادایی را پوشش می‌دهد و به واجد شرایط بودن یا نبودن کالا در CUSMA کاری ندارد. انرژی، پتاس، ماهی و مواد معدنی حیاتی مستثنا شده‌اند. از 15 سپتامبر، بیشتر کالاهای این فهرست که مشمول تعرفه‌های جداگانه امنیت ملی آمریکا بر فولاد، آلومینیوم و خودرو هم می‌شوند، هر دو عوارض را تا 100 درصد می‌پردازند. بخشی از فهرست که در پاسخ به تعرفه 25 درصدی کانادا بر خودروهای آمریکایی در ژوئیه تنظیم شد، خودروهای کانادایی را در بر نمی‌گیرد، چون از قبل مشمول تعرفه‌های امنیت ملی بودند. در عوض مبلمان و چوب‌های هاکی مشمول شدند و ممنوعیت موتورسیکلت‌های بالای 800 سی‌سی اجرا شد. برآورد آسوشیتدپرس نشان می‌دهد ارزش نوشیدنی‌ها، فرآورده‌های لبنی، ملاس و موتورسیکلت‌های ممنوع‌شده کمی کمتر از یک بیستم کالاهایی است که پیش‌تر 50 درصد عوارض می‌پرداختند؛ یعنی ممنوعیت جدید حدود 5 درصد از همان 5 درصد است. اقتصاددانان تجاری این تغییر از تعرفه 50 درصدی به ممنوعیت را بیشتر نمادین می‌دانند تا مادی، چون تعرفه قبلاً بیشتر آسیب را زده بود و USD/CAD به آن واکنشی نشان نداده است. اولین فرمان تعرفه آمریکا در این مناقشه که در فوریه 2025 امضا شد، USD/CAD را تا نزدیک 1.4800 بالا برد. در آخر هفته 21 اوت جفت‌ارز کمی بیش از نیم درصد جابه‌جا شد. مذاکرات شب جمعه از هم پاشید، تعرفه 50 درصدی شنبه اجرا شد و دوشنبه 24 اوت ترامپ تهدید اول ژانویه علیه خودرو، کامیون، قطعات و فولاد کانادا را منتشر کرد. تا 8 سپتامبر، جفت‌ارز تقریباً به جای قبل از فروپاشی مذاکرات بازگشته بود؛ یعنی یک مذاکره شکست‌خورده، تعرفه 50 درصدی تازه و تهدید علیه صنعت خودروی کانادا دو هفته از عمر لوونی را گرفت. هنگام اعلام ممنوعیت‌ها در 8 سپتامبر هم جهش بزرگی در USD/CAD رخ نداد. افزایش بعدی آن ذره‌ذره و در واکنش به رویدادهای خارج از پرونده تجاری بوده است. مومنتوم پیش از اعلام ممنوعیت‌ها هم افزایشی بود: شاخص قدرت نسبی تصادفی روزانه تا 8 سپتامبر دو هفته صعود کرده بود. این وضعیت USD/CAD را کمی زیر 1.4200 نگه داشته و سقف 2026 نزدیک 1.4250 سطح بعدی بالاست. بانک کانادا اعداد این آسیب را ارائه کرده است. تیف مکلِم، رئیس بانک کانادا، در 21 سپتامبر در هالیفاکس گفت محصولات هدف تعرفه‌های جدید آمریکا حدود 5 درصد صادرات کالایی کانادا به آمریکا هستند و انتظار اثر مستقیم بزرگ ندارد، چون برنامه‌های حمایتی فدرال بخشی از خسارت را جبران می‌کنند. هزینه بزرگ‌تر از مسیر عدم‌قطعیت می‌آید: بخش‌های آسیب‌دیده ضربه سختی می‌خورند، غیرقابل‌پیش‌بینی بودن می‌تواند سرمایه‌گذاری و استخدام بنگاه‌ها را به تأخیر بیندازد و اگر تعرفه‌های جدید بمانند، رشد سه‌ماهه چهارم می‌تواند حدود نصف شود و به کمتر از 1 درصد برسد. این اثر از راه سرمایه‌گذاری به USD/CAD منتقل می‌شود، مثلاً وقتی یک شرکت خارجی ساخت کارخانه را عقب می‌اندازد.